تبلیغات
رویکردعلوم - ورقه های زمین چطور حرکت می کنند؟
 
رویکردعلوم
یاحسین یا هیچ کس
 
 

 

زمین شناسان در دهه ۱۹۶۰، به این نتیجه رسیدندکه لایه صلب خارجی زمین(پوسته و لایه صلب خارجی گوشته) قطعه یکپارچه ای نیست و به۱۲ قطعه بزرگ شکسته شده که به آنها ورقه گفته می شود. خطوط قرمزی که در نقشه جهان است، نشان می دهد که:

 

۱- مرزهای همگرا- مرزی که در امتداد آن دو ورقه، با هم برخورد می کنند و کوهها یا پهنه فرورانش را ایجاد می کنند.

۲-  مرزهای واگرا- مرزی که در امتداد آن ورقه ها در جهت مخالف هم حرکت می کنند مانند پشته میان اقیانوسی.

۳-  مرزهای انتقالی- دو ورقه در امتداد هم می لغزند(بعضی معتقدند که گسل میناب در ایران، از این نوع است و ورقه لوت را بهپهنه فرورانش عمان متصل می کند اما هیچ شاهدی براثبات این مدعا وجود  ندارد گسل نهبندان و گسل نایبند از انواع گسلهای امتداد لغز ایران هستند.

 

 

مرز انتقالی، شبیه برش در سطح پوسته زمین است. این ورقه ها، مانند حرکت بر روی یک نوار نقاله، با سرعت خیلی کمی حرکت می کنند. جریانات همرفتی درگوشته بسیار داغ، دائما ورقه ها را به میزان ۵/۰ تا ۴ اینچ، در سال حرکت می دهد.

هنگامی که ورقه ها به هم برخورد می کنند یا از هم دور می شوند‌، مواد بسیار داغ مذاب که گدازه نامیده می شوند، می توانند از گوشته خارج شوند. به هنگام برخورد ورقه ها، کوهها، دره های عمیق زیر آبی که دراز گودال نامیده می شوند و آتشفشانها ایجاد می شوند. همانطور که کوهها و دره ها شکل می گیرند، بلایای طبیعی از قبیل زمین لرزه ها و فعالیتهای آتشفشانی نیز می توانند روی می دهند که هزاران سال زندگی بشر را تحت تاثیر قرار داده است.

 

هنگامی که ورقه ها از هم دور می شوند، زمین پوسته جدیدی را ایجاد می کند. این فرآیند وسط اقیانوسهای بزرگ رخ می دهد. پشته های میان اقیانوسی بزرگترین رشته کوههای ممتد، در جهان هستند. این رشته کوهها به هم مرتبط هستند و حدود ۴۰۰۰۰ مایل درازا دارند.    

 

یکی از این پشته های میان اقیانوسی، پشته میانی اقیانوس اطلس است که همچنان اقیانوس اطلس را عریضتر می کند. همانطور که ورقه ها حرکت می کنند، مواد مذاب گوشته ای که ماگما و گدازه نام دارند، به وسیله سنگهای جدید، شکل گرفته و حفره را پر می کنند. کف اقیانوس اطلس،‌به وسیله جوانترین پوسته زمین پوشیده شده است. جزیره ایسلند در شمال اقیانوس اطلس نیز توسط همین پشته های میانی اطلس شکل گرفته است.

 

هر چه از نیمکره غربی به سمت اروپا و آسیا برویم، ‌اقیانوس اطلس بزرگتر می شود و از سوی دیگر اقیانوس آرام کوچکتر و کوچکتر می شود، این به این دلیل است که ورقه های آمریکای شمالی و جنوبی به سمت غرب یعنی به سمت آسیا و استرالیا حرکت می کنند.ورقه های آمریکای شمالی و جنوبی، با ورقه چگالتر و نازکتر اقیانوس آرام برخورد می کنند. این عملکرد باعث می شود که ورقه اقیانوسی به درون گوضشته نفوذ کرده و تخریب شود. به چنین مرزی که در آن ورقه اقیانوسی به زیر ورقه قاره ای رانده شده و تخریب می شود، پهنه فرورانش گفته می شود.ناحیه اقیانوس آرام نسبت به سایر مناطق زمین، دارای فعالیتهای زمین لرزه ای و آتشفشانی بیشتری است. به این دلیل به تمامی آتشفشانهای این ناحیه، لقبی تحت عنوان حلقه آتش داده شده است.

 

هنگامی که ورقه سبکتر و کم چگالتر قاره ای بر روی ورقه اقیانوسی رانده می شود، یک پهنه فرورانشی شکل می گیرد. از آنجایی که پوسته اقیانوسی خمیده شده و به زیر رانده می شود،‌ در محل برخورد، درازگودال عمیقی شکل می گیرد. این درازگودالها، پست ترین مناطق در پوسته زمین هستند.

یک درازگودال، به میزان ۱ مایل عمیقتراز بلندی کوه اورست است. همانطور که ورقه اقیانوسی به داخل گوشته فرومی رود، بخشهایی از آن ذوب می شوند و سنگهای گوشته را نیز ذوب می کنند. این مواد در گوشته به سمت بالا حرکت می کنند. این سنگهای مذاب که ماگما نامیده می شوند،‌به سطح زمین می رسند چون نسبت به سنگهای اطرافشان چگالی کمتری دارند. اگر ماگما به سطح زمین برسد، آتشفشان شکل می گیرد.

 

 همانطور که سنگهای گوشته ذوب می شوند، ماگما را شکل می دهند. ماگما در اتاقکهای ماگمایی جمع می شود و از آنجایی که چگالی آن کمتر از سنگهای اطرافش است، به سمت بالا حرکت خواهد کرد. فشار ماگما باعث ایجاد ترکهایی در سنگهای بالایی می شود، سپس ماگما به درون این ترکها وارد می شود. این فرآیند هزاران بار تکرار می شود تا ماگمابه سطح آورده شود.اگرماگما به سطح زمین برسد، آتشفشان شکل خواهد گرفت. هنگامی که ماگما به سطح زمین می رسد، گدازه نامیده می شود.

 

 

همانطور که آتشفشان فوران می کند، ممکن است یک کوه ایجاد شود. در ضمن هر فوران، گدازه همراه با خاکستر و سایر مواد آذرآواری باعث افزایش ارتفاع کوه می شود.   کوه دماوند، مرتفع ترین قله الرز نیزبه همین طریق شکل گرفته است.این مقطع عرضی از زمین، در نیمکره جنوبی است. نقشه یک پهنه فرورانش را نشان می دهد،که بین پهنه فرورانش کوههای آند که در سرتاسر ساحل غربی آمریکای جنوبی امتداد دارد، درازگودال پریو- شیلی را در حاشیه غربی آمریکای جنوبی ایجاد کرده است. این پهنه همچین به شما نشان می دهد که پشته میان اقیانوسی اطلس، اقیانوس اطلس را گسترش می دهد و عریضتر و عریضتر می کند. مقطع عرضی در عمل دو فرآیند را نشان می دهد

 

۱- پوسته قدیمی در یک پهنه فرورانش تخریب می شود.

۲- پوسته جدید، پشته میان اقیانوس اطلس را ایجاد کرده است.

 

خط صورتی رنگ در نقشه اقیانوس آرام، درازگودالهای عمیق اقیانوسی را نشان می دهد. این درازگودالها، پست ترین نقاط در پوسته زمین هستند. درازگودال ماریانا در شمال گینه نو،‌ عمیق ترین ناحیه در سطح زمین با عمق ۲۰۱/۳۶ فوت از سطح آب دریاست. درازگودال ماریانا، ۱۷۳/۷ فوت، عمیقتر از ارتفاع کوه اورست است.درازگودالها تقریبا همه اقیانوس آرام را احاطه کرده اند. برخی از آنها عبارتند از: آلئوتیان، پرو- شیلی، کوریل و دراز گودال ژاپن.درازگودالها در مناطقی که ورقه های قاره ای و اقیانوسی با هم برخورد می کنند، به وجود می آیند. درازگودال جاوه در اقیانوس هند، عمیق ترین محل این اقیانوس است که ۴۴۲/۲۴ فوت از سطح دریا عمق دارد.






نوع مطلب : علمی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 28 شهریور 1396 06:00 ق.ظ
Unquestionably believe that which you said. Your favorite reason seemed to be at the
internet the easiest thing to keep in mind of. I say to you, I certainly
get irked while folks think about worries that they plainly don't know about.
You controlled to hit the nail upon the top as well as defined out
the entire thing with no need side effect , other people can take a signal.
Will likely be back to get more. Thanks
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:08 ق.ظ
Thanks for your marvelous posting! I quite enjoyed reading it, you
may be a great author. I will ensure that I bookmark your blog and definitely will come back in the foreseeable future.
I want to encourage that you continue your great
work, have a nice afternoon!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


من همچون كودكی خردسال هستم كه در كنار دریا به هر سو می‌نگرد و یك سنگ صاف به دست می‌آورد. در حالی كه اقیانوس پهناور حقیقت در برابر وی نامكشوف است. "نیوتن"

مدیر وبلاگ : امیرحسین پارسائیان
پیوندهای روزانه
نظرسنجی
میزام رضایت شما از سایت؟!







جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان : 1تن
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

کد ِکج شدَنِ تَصآویر

کداهنگ برای وبلاگ

کد ِکج شدَنِ تَصآویر

کداهنگ برای وبلاگ

آپلود عکس http://adminwebads.com/user/signup/ref:128
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیکی
شماره تلفن

جاوا اسكریپت

ابزار پرش به بالا

کد متحرک کردن عنوان وب

این صفحه را به اشتراک بگذارید

جاوا اسكریپت

جاوا اسكریپت

جاوا اسكریپت

كد ماوس

 
 
 
PageRank Checker